Gepost door: Eric Masseus | 01/12/2013

Billijkheid: het belang van een verstandige flexibiliteit

Onderstaande tekst trof mij vandaag bij het lezen van een boek van Jutta Burggraf (1952-2010) – ‘Persoonlijke vrijheid, een geschenk van God’.

De epikeia (Grieks voor billijkheid) is een oude deugd die verbonden is met die van de prudentie. Prudentie betekent dat men ‘de wet volgens de geest van de wetgever interpreteert’ en niet volgens de ‘dode letter’. Het gaat om een logische afleiding van het principe “men moet God meer gehoorzamen dan de mensen”.
In de tijd van Christus was de mechanische en uiterlijke vervulling van de wet het belangrijkste geworden. De fijngevoeligheid van het geweten was naar een tweede plan geschoven. Men betaalde tienden van munt, dille en komijn, maar men veronachtzaamde de belangrijker zaken van de wet: het rechtvaardige oordeel, de barmhartigheid en het geloof. De Farizeeën hielden het hele volk voortdurend in een gewetensconflict. De eerzame Israëliet veranderde eerst in een slaaf van de wet en daarna in een slaaf van degenen die de wettekst interpreteerden.
(…)
De epikeia verzwakt de kracht van de wet niet, maar doet het tegenovergestelde: degene die haar toepast heeft het verlangen om de wil van de wetgever volledig te vervullen. Soms zal hij geneigd zijn om de handeling die de wettekst voorschrijft niet uit te voeren, andere keren kan hij zich verplicht voelen om een goed werk te verrichten dat geen enkele wet hem oplegt, zoals bijvoorbeeld het afzien van bepaalde rechten en voordelen, hoezeer de wet die ook beschermt.
(…)
Hiermee is duidelijk geworden dat de epikeia niet als een motto voor de opstandige mens gezien kan worden en ook niet als een laatste oplossing voor bijzondere en uitzonderlijke gevallen. Het begrip behoort tot het meest authentieke ethische denken en tot de belangrijkste waarden van de christelijke moraal. Sommigen vinden het maar niets om aan iedere christen het recht toe te kennen om onafhankelijk van de geschreven wet te beslissen. Dit kan ons ervan overtuigen dat een solide vorming voor iedereen een urgente noodzaak is. De epikeia is echter geen uitzondering maar een normale opdracht voor iedere christen die meerderjarig is.
(…)

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Categorieën

%d bloggers liken dit: